Mišljenja DIK

Državna izborna komisija je pojasnila da OIK Bar mora omogućiti ovlašćenim podnosiocima izbornih lista uvid u izborni materijal i njegovo fotokopiranje, uključujući izvode iz biračkih spiskova, kada za to podnesu zahtjev. Nakon isteka roka za neposredan uvid, ovo pravo ima i parlamentarna stranka na osnovu podnesenog zahtjeva.

Državna izborna komisija je pojasnila da se glasanje putem pisma prvo organizuje za birače sa prebivalištem na području opštine za koju je birački odbor nadležan, dok se tek nakon toga, ako vrijeme i kapaciteti to dozvoljavaju, postupak može sprovesti i za birače koji se nalaze u drugim opštinama. Pri odlučivanju birački odbori treba da postupaju efikasno i zakonito, sa ciljem da se omogući glasanje što većem broju birača, uz poštovanje roka za zatvaranje biračkog mjesta.

Državna izborna komisija zauzela je stav da se kod glasanja putem pisma prioritet daje biračima koji se nalaze na području opštine za koju je birački odbor nadležan, dok se biračima u drugim opštinama omogućava glasanje samo ako za to ostane dovoljno vremena i ako se time ne ugrozi sprovođenje ostalih izbornih radnji. Birački odbor mora voditi računa o rokovima za povratak povjerenika, zatvaranje biračkog mjesta i dostavljanje izbornog materijala, pa se zahtjev može odbiti ako bi njegovo realizovanje ugrozilo ostvarivanje prava većeg broja birača ili poštovanje zakonskih rokova.

Državna izborna komisija je zauzela stav da se pri određivanju predstavnika opozicije u biračkim odborima gleda broj mandata koje je osvojila svaka politička partija pojedinačno, a ne ukupan broj mandata izborne liste ili koalicije. Prednost imaju dvije opozicione partije koje su na prethodnim izborima osvojile najveći broj mandata.

Državna izborna komisija zauzela je stav da istek roka važenja lične karte ili pasoša ne treba da budu prepreka za ostvarivanje biračkog prava, ako se identitet birača može pouzdano utvrditi i sprovesti elektronska identifikacija. Suština je da se lični dokument koristi radi provjere identiteta birača, a ne kao samostalan uslov za ostvarivanje biračkog prava.

Državna izborna komisija je ukazala da se nakon utvrđivanja identiteta birača njegov redni broj mora zaokružiti u izvodu iz biračkog spiska prije nastavka postupka glasanja. Isto pravilo važi i kod glasanja putem pisma, a članovi biračkih odbora i povjerenici dužni su da postupaju savjesno, stručno i odgovorno.

Državna izborna komisija zauzela je stav da tim povjerenika za glasanje putem pisma treba, radi transparentnosti i povjerenja u izborni proces, biti sastavljen paritetno – od predstavnika vlasti i opozicije, iako u skupštini nema opozicione liste.

Državna izborna komisija zauzela je stav da drugo mjesto koje pripada opoziciji u biračkom odboru dobija politička partija ili koalicija sa najvećim brojem mandata, a ako više njih ima isti broj mandata, prednost ima ona sa najvećim brojem glasova. Ako koalicioni sporazum ne određuje kojoj partiji pripada mjesto, a partije imaju isti broj mandata, vrši se žrijebanje.

Državna izborna komisija zauzela je stav da se predsjednici biračkih odbora raspoređuju proporcionalno broju odborničkih mandata koje imaju političke partije, a konkretna biračka mjesta određuju se žrijebom. U stalni sastav biračkog odbora: - većina predlaže dva člana; - dvije najjače opozicione partije predlažu po jednog člana; - pravo na zastupljenost imaju samo politički subjekti koji imaju osvojene mandate.

DIK je zaključila da se „Jugosloveni“ ne mogu automatski tretirati kao manjinska lista, jer zakon ne poznaje kategoriju „manjinska zajednica birača“. Za manjinsku listu potrebno je da predstavlja manjinski narod ili manjinsku nacionalnu zajednicu. Za zajednice do 2% stanovništva potrebno je najmanje 300 potpisa.